{"id":222,"date":"2025-09-08T20:35:21","date_gmt":"2025-09-08T20:35:21","guid":{"rendered":"https:\/\/demo.kanthemes.com.tr\/geoit\/kurumsal\/?p=222"},"modified":"2025-09-08T20:48:14","modified_gmt":"2025-09-08T20:48:14","slug":"yetiskinlerde-dehb","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mehmetyalcin.com.tr\/index.php\/2025\/09\/08\/yetiskinlerde-dehb\/","title":{"rendered":"Yeti\u015fkinlerde DEHB\u2019yi Anlamak ve Y\u00f6netmek"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yeti\u015fkinlerde DEHB (Dikkat Eksikli\u011fi ve Hiperaktivite Bozuklu\u011fu) belirtileri, tan\u0131, tarama ara\u00e7lar\u0131 ve kan\u0131ta dayal\u0131 tedaviler: \u0130la\u00e7lar, BDT ve \u00f6z-y\u00f6netim \u00f6nerileri.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">DEHB nedir? Yeti\u015fkinlerde ne kadar yayg\u0131n?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">DEHB yaln\u0131zca \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir; yeti\u015fkinlikte de devam edebilir. 2021 tarihli kapsaml\u0131 bir sistematik derleme, s\u00fcre\u011fen (\u00e7ocuklukta ba\u015flayan) yeti\u015fkin DEHB yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 %2,58; semptomatik yeti\u015fkin DEHB yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ise %6,76 olarak bildirdi. Bu oranlar, d\u00fcnyada milyonlarca yeti\u015fkini etkileyen belirgin bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 y\u00fck\u00fcne i\u015faret ediyor. <\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Belirtiler<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yeti\u015fkinlerde DEHB belirtileri genellikle i\u015f, e\u011fitim ve ili\u015fkileri etkileyen \u015fu alanlarda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Dikkatsizlik:<\/strong> Odaklanmada g\u00fc\u00e7l\u00fck, unutkanl\u0131k, planlama ve \u00f6rg\u00fctlemede zorluk.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Hiperaktivite\/D\u00fcrt\u00fcsellik:<\/strong> Huzursuzluk, d\u00fc\u015f\u00fcnmeden konu\u015fma\/eylem, s\u0131ra beklemekte zorlanma.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tan\u0131da DSM-5-TR \u00f6l\u00e7\u00fctleri kullan\u0131l\u0131r: Belirtiler en az 6 ay s\u00fcrmeli, birden \u00e7ok ortamda g\u00f6r\u00fclmeli, 12 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nceki ba\u015flang\u0131\u00e7 \u00f6yk\u00fcs\u00fc bulunmal\u0131 ve 17 ya\u015f ve \u00fczeri bireylerde her k\u00fcmeden en az 5 belirti aran\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Tan\u0131 nas\u0131l konur?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tan\u0131, klinik g\u00f6r\u00fc\u015fme, i\u015flevsellik de\u011ferlendirmesi ve e\u015flik eden durumlar\u0131n d\u0131\u015flanmas\u0131na dayan\u0131r. <strong>Adult ADHD Self-Report Scale (ASRS v1.1)<\/strong>, yayg\u0131n kullan\u0131lan ara tarama \u00f6l\u00e7e\u011fidir; tan\u0131 koydurmaz, ancak riskli bireyleri belirlemede yard\u0131mc\u0131d\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Kan\u0131ta dayal\u0131 tedaviler<\/h2>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">1) Farmakolojik tedaviler<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Uyar\u0131c\u0131lar (metilfenidat, amfetamin t\u00fcrevleri):<\/strong> Etki b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc genellikle y\u00fcksek ve tolere edilebilirlik uygundur; b\u00fcy\u00fck bir a\u011f (network) meta-analizi, \u00e7ocuk-ergen-yeti\u015fkin kar\u0131\u015f\u0131k \u00f6rneklemlerinde uyar\u0131c\u0131lar\u0131n semptom kontrol\u00fcnde ilk se\u00e7enek oldu\u011funu g\u00f6sterdi. <\/li>\n\n\n\n<li><strong>Yeti\u015fkinlere \u00f6zel kan\u0131tlar:<\/strong> 2024 tarihli yeti\u015fkin odakl\u0131 bile\u015fen a\u011f meta-analizi, farmakolojik ve psikolojik m\u00fcdahaleleri k\u0131yaslad\u0131\u011f\u0131nda, stimulantlar ve atomoksetinin DEHB \u00e7ekirdek semptomlar\u0131nda anlaml\u0131 yarar sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 rapor etti. <\/li>\n\n\n\n<li><strong>Uyar\u0131c\u0131 olmayanlar (\u00f6zellikle atomoksetin):<\/strong> Yeti\u015fkinlerde semptomlar\u0131 azaltmada etkili; ancak ba\u015flang\u0131\u00e7 etkisi daha yava\u015f ve tolere edilebilirlik farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterebilir. G\u00fcncel sistematik derlemeler, atomoksetin i\u00e7in anlaml\u0131 fakat uyar\u0131c\u0131lara g\u00f6re daha \u0131l\u0131ml\u0131 etki bildirmektedir. <\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>G\u00fcvenlik ve izlem:<\/strong> \u0130la\u00e7 se\u00e7imi; kardiyovask\u00fcler risk, uyku, i\u015ftah, madde kullan\u0131m \u00f6yk\u00fcs\u00fc ve e\u015f tan\u0131lar dikkate al\u0131narak ki\u015fiselle\u015ftirilmelidir. Tedavi yan\u0131t\u0131 ve yan etkiler d\u00fczenli izlenmelidir. Bu yakla\u015f\u0131m, uluslararas\u0131 k\u0131lavuz ve de\u011ferlendirmelerle uyumludur. <\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">2) Psikoterapiler ve beceri e\u011fitimi<\/h3>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Bili\u015fsel Davran\u0131\u015f\u00e7\u0131 Terapi (CBT\/BDT):<\/strong> 2017 meta-analizi, yeti\u015fkin DEHB\u2019de CBT\u2019nin semptomlar ve i\u015flevsellik \u00fczerinde k\u00fc\u00e7\u00fck-orta d\u00fczeyde iyile\u015ftirmeler sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>\u0130la\u00e7 + CBT\/BDT:<\/strong> \u00d6zellikle art\u0131k (rezid\u00fcel) semptomlar\u0131 olan ve e\u015f tan\u0131lar\u0131 bulunan yeti\u015fkinlerde kombinasyon yakla\u015f\u0131m\u0131 i\u015flevsel \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirebilir; randomize \u00e7al\u0131\u015fmalar grup temelli CBT\u2019nin ila\u00e7 tedavisine ek fayda sa\u011flayabildi\u011fini bildirir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">G\u00fcnl\u00fck ya\u015famda i\u015fe yarayan stratejiler<\/h2>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Zaman bloklama ve d\u0131\u015fsal hat\u0131rlat\u0131c\u0131lar:<\/strong> Takvim, zamanlay\u0131c\u0131 ve g\u00f6rsel listeler.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>G\u00f6rev par\u00e7alama:<\/strong> B\u00fcy\u00fck i\u015fleri 15\u201325 dakikal\u0131k odak seanslar\u0131na b\u00f6lme.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Dikkat hijyeni:<\/strong> Bildirimleri k\u0131s\u0131tlama, tek i\u015f kural\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma alan\u0131n\u0131 sadele\u015ftirme.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Uyku, egzersiz ve beslenme:<\/strong> Uyku d\u00fczeni ve d\u00fczenli fiziksel aktivite dikkat ve d\u00fcrt\u00fc kontrol\u00fcn\u00fc destekler.<br>(Bu \u00f6neriler, yukar\u0131daki kan\u0131ta dayal\u0131 tedavileri tamamlay\u0131c\u0131d\u0131r; t\u0131bbi tedavinin yerine ge\u00e7mez.)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ne zaman yard\u0131m almal\u0131s\u0131n\u0131z?<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Belirtileriniz i\u015f\/okul performans\u0131n\u0131z\u0131, ili\u015fkilerinizi veya psikolojik iyi olu\u015funuzu belirgin \u015fekilde etkiliyorsa bir psikiyatri hekimi veya klinik psikologdan profesyonel de\u011ferlendirme al\u0131n. Tan\u0131 ve tedavi; \u00f6l\u00e7\u00fctlere dayal\u0131, yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve ki\u015fiye \u00f6zg\u00fc olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Not:<\/strong> Bu i\u00e7erik yaln\u0131zca bilimsel k\u0131lavuz ve hakemli yay\u0131nlara dayanmaktad\u0131r; ki\u015fisel t\u0131bbi \u00f6neri yerine ge\u00e7mez.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yeti\u015fkinlerde DEHB (Dikkat Eksikli\u011fi ve Hiperaktivite Bozuklu\u011fu) belirtileri, tan\u0131, tarama ara\u00e7lar\u0131 ve kan\u0131ta dayal\u0131 tedaviler:&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1013,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[31,32,28,30,27,29],"class_list":["post-222","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-blog","tag-asrs-yetiskin-dehb-testi","tag-dehb-tani-kriterleri","tag-dikkat-eksikligi-ve-hiperaktivite-bozuklugu","tag-dsm-5-tr-dehb","tag-yetiskin-dehb","tag-yetiskinlerde-dehb-belirtileri"],"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mehmetyalcin.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/222","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mehmetyalcin.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mehmetyalcin.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetyalcin.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetyalcin.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=222"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mehmetyalcin.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/222\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1014,"href":"https:\/\/mehmetyalcin.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/222\/revisions\/1014"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetyalcin.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1013"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mehmetyalcin.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=222"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetyalcin.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=222"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mehmetyalcin.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=222"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}